GLOBALG.A.P Nedir?

GLOBALG.A.P., dünya genelinde tarım, su ürünleri ve süs bitkileri üretiminde güvenli, sorumlu ve izlenebilir uygulamaları destekleyen bir uluslararası sertifikasyon sistemidir. Bu sistem, üreticilere gıda güvenliği, çevresel sürdürülebilirlik, çalışan sağlığı ve hayvan refahı konularında güvence sağlar ve dijital platformlarla desteklenen çözümler sunar.

IFA (Integrated Farm Assurance), GLOBALG.A.P.’nin “flagship standard” yani en önemli ve temel standardıdır. Bu standart, farklı üretim sektörlerinde sorumlu uygulamalara odaklanır ve bu yönüyle sistemi çerçevelendirir.

Global ölçekte, GLOBALG.A.P. on binlerce üreticiyi, çok sayıda belgelendirme kuruluşunu ve uluslararası tedarik zinciri paydaşlarını kapsar; ayrıca, birden fazla ülkede ulusal uygulamaları mümkün kılan platformlar ve teknik çalışma gruplarıyla desteklenir.

Küresel Ölçekte Veriler

GLOBALG.A.P. Sistemi, küresel ölçekte geniş kapsamlı uygulamalara sahiptir:

• Dünya genelinde 190’dan fazla belgelendirme kuruluşu (CB), GLOBALG.A.P. standartlarını denetlemeye yetkilidir; bu kuruluşlar aracılığıyla 130’dan fazla ülkede sertifikasyon uygulanmaktadır.
• IFA, entegre bir yaklaşım sunar ve su ürünleri üretiminde yılda 2,8 milyon metrik ton deniz ürününün GLOBALG.A.P. kapsamında sertifikalandırıldığını belirtir.
• GLOBALG.A.P.’nin Integrity Programı, her yıl yüzlerce site denetimi ve şikâyet yönetimiyle sistemin güvenilirliğini sağlamaya yönelik çalışmalarda bulunur ve yaklaşık 200,000 üreticiyi kapsayan sistemde markanın güvenilirliğini artırır.

IFA Standardının Genel Açıklaması

IFA (Integrated Farm Assurance), GLOBALG.A.P.’nin çiftlik seviyesinde uygulanan temel üretim güvence standardıdır. Bu standart, gıda güvenliği, çevre, biyolojik çeşitlilik, hayvan sağlığı ve refahı, çalışan sağlığı ve güvenliği, üretim süreçleri ve izlenebilirlik gibi konuları kapsayan bütüncül ve sorumlu bir üretim yaklaşımı sağlar. Farklı üretim sektörlerine (örneğin meyve–sebze, su ürünleri, çiçek) uyarlanabilen yapısıyla IFA, GLOBALG.A.P.’nin çekirdek sistemini oluşturur.

IFA v6

IFA’nın en güncel sürümü olan IFA v6, GLOBALG.A.P.’nin “flagship standard” olarak tanımladığı versiyondur ve 2024 itibarıyla meyve–sebze, çiçek & süs bitkileri, su ürünleri gibi farklı kapsamları güncellenmiş kriterlerle içerir.

Bu sürüm, üreticilere daha net ve performansa dayalı denetim süreçleri sunarken, belgelendirme kuruluşlarının (CB) eğitim ve denetim tutarlılığını da destekleyecek şekilde yapılandırılmıştır. CB’lerin geçiş süreçleri teknik bültenlerle düzenli olarak güncellenmektedir.

Meyve ve Sebzeler İçin IFA v6: İki Paralel ve Eşdeğer Edisyon

Meyve ve sebze üreticilerine yönelik IFA v6, iki paralel ve eşdeğer edisyon şeklinde sunulur: IFA v6 Smart ve IFA v6 GFS. Her iki edisyon da eşit geçerliliğe sahiptir; yalnızca belge tanınırlığı ve sertifikasyon tercihlerine göre farklılık gösterirler (globalgap.org). Bu yapı, üreticilerin ihtiyaçlarına göre GFSI tanınırlığı olan ya da olmayan bir sertifikasyon seçeneği tercih etmelerine imkân tanır; ancak içerik ve kapsam açısından her iki edisyon da aynıdır.

Chain of Custody (CoC)

GLOBALG.A.P. sertifikalı ürünlerin tedarik zinciri boyunca güvenli ve şeffaf bir şekilde izlenebilir olmasını sağlayan sistemdir. Bu standart, ürünlerin uygun bir şekilde ayrılmasını, tanımlanmasını ve takip edilebilirliğini güvence altına alır. CoC sertifikasyonu yalnızca üretim kabiliyeti değil, ürün etiketine yansıyan güvence zincirini de kapsar ve tüketici gözüyle güveni artırır.

CoC kapsamında, üreticiden raflara kadar olan süreçte GLOBALG.A.P. etiketi taşıyan ürünlerin gerçekliğinin korunması için hem fiziksel hem kayıt bazlı prosedürler uygulanır. Bu sistem, ürünlerin GGN etiketiyle bağlantılandırılmasını ve lojistik süreçlerle uyumlu olmasını garanti eder.

GGN (GLOBALG.A.P. Number)

GGN, GLOBALG.A.P. sisteminde her üreticiye veya üretici grubuna verilen 13 haneli benzersiz kimlik numarasıdır. Bu numara, sertifikanın doğrulanması, izlenebilirliğin sağlanması ve CoC doğrulaması gibi işlemlerde kullanılır. GLOBALG.A.P. BT platformu, GGN üzerinden sertifika ve üretim bilgilerini doğrudan teyit etme imkânı sunar.

Eklentiler (Add-ons)

IFA’nın temel güvence kapsamı üzerine, üreticilerin belirli alanlarda daha derin güvence sağlamasına imkân tanıyan add-on çözümler mevcuttur:

• GRASP: Çiftlik çalışanlarının sağlık, güvenlik ve refahını değerlendiren sosyal risk odaklı bir eklentidir.
• SPRING: Sürdürülebilir sulama ve yeraltı suyu kullanımını destekleyen teknik eklentidir (aynı kaynak).
• Diğer eklentiler arasında BioDiversity, FSMA PSR, “NON-GM” ve “TR4 Biosecurity” gibi spesifik odaklı ek seçenekler de bulunmaktadır.

Bu eklentiler, üreticinin IFA kapsamını kendi ihtiyaçlarına göre özelleştirmesine ve tüketici tarafından talep edilen ek sorumluluk kriterlerine uygun hareket etmesine olanak tanır.

Integrity Program

GLOBALG.A.P. Integrity Program, 2008 yılında başlatılmış olup, gıda sertifikasyon sektöründe öncü bir bütünlük programıdır. Bu program, her yıl yüzlerce sahada yapılan denetimler, şikâyet ve itiraz yönetimi, belgelendirme kuruluşlarının performans takibi gibi mekanizmalarla sistemin güvenilirliğini sağlar.

Program; CB’lerin tutarlılığını, adil denetim uygulamalarını ve şeffaf iletişimi destekleyerek GLOBALG.A.P. markasının itibarını korur. Ayrıca, üreticiler, perakendeciler ve tedarik zinciri kurumlarına güven sağlar ve denetim kalitesini sürdürülebilir kılar.

Türkiye’de GLOBALG.A.P. Sertifikasyonu (Genel Görünüm)

Türkiye’de GLOBALG.A.P. sertifikasyonuna yönelik çalışmalar, ulusal teknik çalışma grupları (NTWG- National technical working groups) ve belgelendirme kuruluşları aracılığıyla yürütülmektedir. NTWG’ler, GLOBALG.A.P. standartlarının yerel mevzuat ve operasyonel koşullara uyarlanmasını sağlar; ülke için uygun national interpretation guideline (NIG) geliştirilmesine katkıda bulunur. Bu sayede Türkiye’deki üreticiler, global standartlarla yerel uygulamalar arasında uyumlu bir sistemle çalışabilmektedi