Taşımaya/Nakliyeye dair bilgiler ve Taşıma/Nakliye Kuralları
27676 sayılı Resmî Gazetede yayımlanan ‘Organik Tarımın Esasları ve Uygulanmasına İlişkin Türk Yönetmeliği’ Madde 2 – (1) Kapsam’da;
Bu Yönetmelik; her türlü bitkisel, hayvansal ve su ürünleri üretimi ile kullanılacak girdilerin organik tarım metoduna uygun olarak üretilmesi veya temini, gıda veya yem olarak kullanılan mayalar, orman ve doğal alanlardan organik tarım ilkelerine uygun olarak ürün toplanması, bu ürünlerin işlenmesi, ambalajlanması, etiketlenmesi, depolanması, taşınması, pazarlanması, kontrolü, sertifikalandırılması, denetimi ile cezai hükümlere ilişkin teknik ve idari hususları kapsar’ denmektedir.
Yani, organik üretim metoduna uygun olarak üretilen ürünler ile orman ve doğal alanlardan organik tarım ilkelerine uygun olarak toplanan ürünlerin taşınması bir organik tarım faaliyetidir.
Benzer olarak, Madde 4 Tanımlar kısmında ‘Organik tarım faaliyetleri: Toprak, su, bitki, hayvan ve doğal kaynaklar kullanılarak organik ürün veya girdi üretilmesi ya da yetiştirilmesi, doğal alan ve kaynaklardan ürün toplanması, hasat, kesim, işleme, tasnif, ambalajlama, etiketleme, muhafaza, depolama, taşıma, pazarlama, ithalat, ihracat ile ürün veya girdinin tüketiciye ulaşıncaya kadar olan diğer işlemleri’ olarak tanımlıdır.
Taşıma organik tarım faaliyeti içinde, yetkili kontrol ve sertifikasyon kuruluşu tarafından kontrol edilmesi gerekli bir işlemdir.
27676 sayılı Resmî Gazetede yayımlanan ‘Organik Tarımın Esasları ve Uygulanmasına İlişkin Türk Yönetmeliği’ Organik Ürünlerin İşlenmesi, Ambalajlanması, Etiketlenmesi, Depolanması, Taşınması ve Pazarlanması-Beşinci Bölüm, bize organik ürünlerin taşınma kuralları hakkında çok güzel bilgiler sunmaktadır:
Organik ürünlerin taşınması Madde 31 – (1) Organik ürünlerin taşınması ile ilgili kurallar aşağıda belirtilmiştir.
a) Müteşebbisler organik ürünlerini toptancılar ve perakendeciler dâhil diğer ünitelere ancak uygun ambalajlar ve araçlarla, içeriğinde herhangi bir bozulma olmayacak, ambalaj ve etiketine zarar gelmeyecek şekilde kapalı olarak ve bu Yönetmelikte belirtilen aşağıdaki ibareler bulunacak şekilde taşınmasını sağlamalıdır.
İşletenin adı ve adresi, farklı durumlarda ürün sahibi veya satıcısı,
Ürünün organik olduğunun açıkça yazıldığı fatura veya sevk irsaliyesi,
Müteşebbisi kontrol eden yetkilendirilmiş kuruluşun ismi ve kod numarası,
Organik ürünlerin taşınmasında tam bir kontrol yapmak amacıyla yetkilendirilmiş kuruluş tarafından ihtiyaç duyulan bilgiler ürünle birlikte taşınır. Nakliyeye ait bilgiler, yazılı belge ile belgelenir. Hesaplar, giren ve çıkan ürün arasındaki dengeyi gösterir.
Organik üretim ve organik ürünlerin etiketlenmesi ile ilgili, 30 Mayıs 2018 tarihli (EU) 2018/848 sayılı Avrupa Parlamentosu ve Konsey Yönetmeliği; 3 nolu tanımlar maddesinde
Üretim, hazırlık ve dağıtım aşamasını tanımlamış ve ‘bir organik ürünün ilk üretiminden, depolanması, işlenmesi, nakliyesi ve satışı veya nihai tüketiciye ulaşasıya kadar olan, ilgili olduğunda, etiketleme, reklam, ithalat, ihracat ve taşeronluk faaliyetleri dâhil, herhangi bir aşamasıdır’ olarak belirtmiştir.
Avrupa Birliği’nin (EU) 2018/848 sayılı organik yönetmeliğe göre temel organik üretim aşamaları; -Üretim, -Hazırlama, -Dağıtım, -Depolama, -İthalat ve -İhracattır.
Avrupa Birliği’nin (EU) 2018/848 sayılı organik yönetmeliği Ek III’te ‘Ürünlerin Hasat Edilmesi, Ambalajlanması, Nakliye ve Depolanması’ konuları özel olarak ele alınmaktadır.
Buna göre, Ek III, 2. Ürünlerin paketlenmesi ve diğer müteşebbislere veya birimlere taşınması 2.1. Verilmesi gerekli bilgiler
2.1.1. Organik ve geçiş sürecindeki ürünlerin, toptancılar ve perakendeciler de dâhil olmak üzere diğer müteşebbislere veya birimlere yalnızca uygun ambalajlarda, kaplarda veya kapalı araçlarda nakledilmesini, mührün değiştirilmesi veya hasar görmesi olmaksızın içeriğin değiştirilmesi de dâhil olmak üzere değiştirilemeyecek şekilde ve Birlik yasalarının gerektirdiği diğer göstergelere halel gelmeksizin bunu belirten bir etiketle birlikte sunulmasını sağlanmalıdır:
(a) müteşebbisin ve farklı olması halinde, ürünün sahibi veya satıcısının adı ve adresi;
(b) ürünün adı;
(c) müteşebbisin tabi olduğu kontrol organının adı veya kod numarası;
(d) ilgili olduğunda, Ulusal düzeyde onaylanmış veya kontrol otoritesi veya kontrol organı ile anlaşmaya varılmış ve partinin (EU) 2018/848 sayılı Yönetmelik Madde 34(5)’te atıfta bulunulan kayıtlarla ilişkilendirilmesine izin veren bir işaretleme sistemine göre parti tanımlama işareti
(EU) 2018/848 sayılı Yönetmeliğin, (EU)2021/1698 sayılı tamamlayıcı Yönetmeliği, Madde 11 (1)’e göre, kontrol ve sertifikasyon kuruluşu tarafından uygulanan kontrole; Müteşebbis veya grup müteşebbislerin kontrolü altındaki üretim birimleri, ekipman ve tesisler yanında taşıma araçları da dahildir.
ABD Tarım Bakanlığı-USDA Ulusal Organik Programı NOP (=National Organic Program)’a bağlı 2601 sayılı rehber dokümana göre de kontrol sürecine dahil olan aşamalardan biri; hem üreticiler hem işleyicilerin kontrolünde nakliye aşamasıdır.
Organik ürünlerin bütünlüğünün korunması, karışma ve bulaşmanın önlenmesini garanti altına almak için, taşıma araçlarında ve nakliye sırasında gerekli tüm tedbirler alınmalı ve bu tedbirlerin yeterliliği izlenerek, gerekli ise tedbirler arttırılmalıdır.