4 Eylül 2025

Organik tarımın güvenilirliği ve şeffaflığı, tüketici nezdinde en kritik unsurlardan biridir. Bu noktada en çok tartışılan konulardan biri de paralel üretimdir. Aynı işletmede hem organik hem de konvansiyonel üretimin bir arada yürütülmesi, ürünlerin karışma riski ve tüketici güveninin zedelenmesi gibi kaygıları beraberinde getirmektedir. Ancak mevzuatlar, özellikle çok yıllık bitkiler, araştırma alanları ya da özel üretim materyalleri söz konusu olduğunda, belirli şartlar altında paralel üretime sınırlı ölçüde izin vermektedir. Bu çerçevede paralel üretim, organik tarımın gelişim sürecinde dikkatle yönetilmesi gereken önemli bir uygulama alanı olarak öne çıkmaktadır.

Tarım ve Orman Bakanlığı tarafından hazırlanan Bitki Koruma Ürünleri Veri Tabanı (BKÜ), Türkiye’de tarımsal üretimde kullanılan bitki koruma ürünlerine (ilaçlar, biyoteknik mücadele ürünleri, biyolojik preparatlar vb.) dair resmi ve güncel bilgileri içeren kapsamlı bir platformdur. Bu sistem, hem konvansiyonel hem de organik üretim yapan çiftçiler, ziraat mühendisleri, araştırmacılar ve kontrol/sertifikasyon kuruluşları için önemli bir başvuru kaynağıdır.

Organik tarımda hastalık ve zararlılarla mücadelede kullanılabilecek girdiler oldukça sınırlıdır. Bu nedenle bakır türevleri, özellikle bağcılık, meyvecilik ve sebzecilikte mantari hastalıklara karşı en önemli koruyucu ajanlardan biri olarak öne çıkmaktadır. Ancak bakır, toprakta birikim potansiyeli yüksek bir element olduğu için çevresel riskler barındırır. Bu nedenle gerek Avrupa Birliği (AB), gerek Türkiye, gerekse ABD mevzuatları bakır kullanımını sıkı kurallara bağlamıştır.

91/676/EEC sayılı Direktifte tanımlandığı şekilde, geçiş ve organik üretim birimlerinde kullanılan toplam hayvan gübresi miktarı, kullanılan hektar başına yılda 170 kg azotu geçmeyecektir. Bu sınır yalnızca çiftlik gübresi, kurutulmuş çiftlik gübresi ve susuzlaştırılmış kümes hayvanı gübresi, kümes hayvanı gübresi de dahil olmak üzere kompostlanmış hayvan dışkısı, kompostlanmış çiftlik gübresi ve sıvı hayvan dışkısı kullanımına uygulanacaktır.

Organik Tarım Yönetmeliklerindeki zorlayıcı konulardan biri de “170 kg/ha/yıl Azot Limiti’ne Eşdeğer Hayvan Sayısı” konusudur. 170 kg/ha/yıl Azot Limiti konusu başka bir yazımızda detaylıca anlatılmıştı. 27676 Sayılı Org-TR Yönetmeliği ve (AB) 2018/848 sayılı Yönetmelik bu konu da ele alırken,  ABD Ulusal Organik Programı (NOP) yönetmeliğinde bu konuda düzenleme yoktur. NOP ‘ un Hayvan Gübresi ile ilgili yaklaşımını özet olarak “Organik Tarımda Hayvan Gübresi Hesabı: 170 kg/ha N Sınırı” başlıklı yazımızda anlatmıştık.
Şimdi her iki yönetmelik için konuyu ele alalım;